Hervorming erfbelasting: de olifant heeft een muis gebaard

€50.000, wordt €75.000

Hogere vrijstelling voor de langstlevende partner
Zoals aangekondigd zal de langstlevende partner vanaf 2026 genieten van een hogere vrijstelling voor roerende goederen (spaargelden, beleggingen, wagen, inboedel, collecties). Vandaag is een bedrag van €50.000 vrijgesteld. Vanaf 2026 wordt dit €75.000, en vanaf 2028 zou dit verder worden opgetrokken naar €125.000. Dat is uiteindelijk minder dan in het regeerakkoord werd voorgespiegeld. Onthoud: de langstlevende partner/echtgenoot zal minder erfbelasting betalen.

De aangekondigde verlaging van de erfbelasting voor kinderen gaat voorlopig niet door. Ook de tariefschijven veranderen niet, in tegenstelling tot de beloften uit het Vlaamse regeerakkoord.

Kinderloze singles: verruiming van de vriendenerfenis
De tarieven voor alleenstaanden zonder kinderen (en ouders) zijn zeer hoog. De erfbelasting voor verre familieleden of vrienden op een dergelijke nalatenschap loopt vaak op tot bijna 50%. De bestaande mogelijkheid om via een vriendenerfenis €15.000 aan vrienden of verre familie na te laten aan 3% was slechts een doekje voor het bloeden.

Kinderloze singles zullen vanaf 2026 via een testament een totaalbedrag van €100.000 kunnen nalaten aan één of meerdere vrienden of familieleden tegen het tarief van de rechte lijn (met name 3% op de eerste €50.000 en 9% op de tweede schijf van €50.000). Dat is een duidelijke verruiming ten opzichte van de huidige vriendenerfenis.

€15.000, wordt €100.000

Verstrenging voor familiale vennootschappen
De twee voorgaande maatregelen kosten de schatkist ettelijke miljoenen. Die moeten worden terugverdiend. KMO-bedrijfsleiders betalen vanaf volgend jaar de factuur. Familiale vennootschappen kunnen verder genieten van het gunsttarief van 3% bij overlijden of 0% bij schenking, uitgezonderd voor de privé-onroerende goederen die behoren tot het actief van de vennootschap. Er zal dus een ‘denkbeeldige’ opsplitsing moeten worden gemaakt tussen bedrijfsmatig vastgoed en privaat vastgoed in de vennootschap. Enkel de waarde van de activiteit en het bedrijfsmatig vastgoed zal nog van de voordelige regeling kunnen genieten.

Uitsluiting privaat vastgoed

Een duidelijke verstrenging vanaf 2026, met nog heel wat praktische vragen. Blijkbaar zal een revisor moeten tussenkomen om die opsplitsing te maken. Ongetwijfeld zal die revisor een schatting willen zien van een expert. Veel vertraging en bijkomende kosten dus. Wil je schenken, doe het dan nog in 2025.

Conclusie
De ambitieuze hervorming van de erfbelasting – aangekondigd in het Vlaamse regeerakkoord vorig jaar – blijkt voorlopig een mager beestje. Positief zijn de hogere vrijstelling voor de langstlevende en de verruiming van de vriendenerfenis voor alleenstaanden zonder kinderen. We betreuren echter dat de voordelige regeling voor familiale vennootschappen wordt afgezwakt.

Jo Viaene

jo.viaene@successiehuis.be