Extra gemoedsrust voor echtgenoten gehuwd met scheiding van goederen

Veel zelfstandigen en bedrijfsleiders kiezen voor een huwelijksstelsel van scheiding van goederen. Dat stelsel heeft als basis dat ieders vermogen strikt gescheiden blijft. Het biedt dus een sterke bescherming tegen zakelijke risico’s.

Maar: bij een overlijden is de bescherming vaak beperkt. De langstlevende echtgeno(o)t(e) erft volgens de wet enkel het vruchtgebruik op het vermogen van de overledene. In de praktijk is dat vaak onvoldoende om dezelfde levensstandaard te behouden. Hoe kan je dat versterken?

1. Met een testament

Via een testament kan je ervoor kiezen bepaalde goederen in volle eigendom na te laten aan je partner, in plaats van enkel het vruchtgebruik. Zo geef je zelf richting aan je nalatenschap.
Een testament is eenvoudig, goedkoop en kan je eigenhandig schrijven of via de notaris laten vastleggen. Vergeet niet om het in te schrijven in het Centraal Register van Testamenten, zodat het altijd terug te vinden is.

Hou er wel rekening mee dat de partner erfbelasting betaalt op wat hij/zij erft. Voor de echtgeno(o)t(e) gelden de tarieven in rechte lijn: 3%, 9% of 27%.

2. Via het huwelijkscontract

Omdat het stelsel van scheiding van goederen altijd een huwelijkscontract vereist, kan je daarin meteen ook extra bescherming inbouwen. Dat gebeurt vaak via een optioneel toekenningsbeding.

Zo’n beding geeft de langstlevende het recht om bepaalde goederen (een huis, effectenrekening, of een hele categorie van goederen) bij overlijden te verwerven in volle eigendom, blote eigendom of vruchtgebruik.

Belangrijk voordeel: dit wordt gezien als een huwelijksvoordeel, niet als een schenking. Daardoor geldt er geen schenkbelasting. Er is evenmin erfbelasting wanneer het beding uitwerking krijgt. Fiscaal dus dubbel interessant.

Daarbovenop is een huwelijkscontract een wederzijdse overeenkomst: het kan niet zomaar eenzijdig gewijzigd worden, wat meer zekerheid biedt dan een testament.

3. Met een levensverzekering

Tot slot kan ook een levensverzekering een stevige bescherming bieden. Als die goed wordt opgesteld, ontvangt de langstlevende een overlijdenskapitaal in volle eigendom. In veel gevallen kan dat zelfs vrij van erfbelasting. Dat extra kapitaal helpt de levensstandaard te behouden en geeft financiële ademruimte.

Conclusie

Echtgenoten gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen hoeven zich niet neer te leggen bij de beperkte bescherming van het wettelijk erfrecht. Met een testament, een slim opgesteld huwelijkscontract of een levensverzekering – of een combinatie van deze drie – kan je elkaar fiscaalvriendelijk én doeltreffend extra gemoedsrust bieden.

Jo Viaene

jo.viaene@successiehuis.be