De lusten en lasten van een schenking

Om van eens schenking te kunnen spreken moeten er in essentie twee voorwaarden zijn vervuld:

• De schenker moet verarmd zijn en de begiftigde moet verrijkt zijn. Dat is de objectieve voorwaarde.
• De schenker moet zich verarmen om niet, uit vrijgevigheid dus. De wil om te schenken moet er zijn (animus donandi). Dat is de subjectieve voorwaarde.

Wanneer bijvoorbeeld een vader een bouwgrond schenkt aan zijn dochter, dan het lijkt het logisch dat het om een schenking gaat die beantwoordt aan beide voorwaarden. De vader is een bouwgrond armer en de dochter een bouwgrond rijker. En de vader doet dit bovendien uit vrijgevigheid, om zijn dochter te helpen.

Maar wat te denken van de situatie waarbij de vader de bouwgrond schenkt maar daarbij een last oplegt aan zijn dochter?  Kunnen we dan nog altijd spreken van een schenking?

We vinden het antwoord op deze vraag ondermeer in de voorafgaande beslissing nummer 25070 van de Vlaamse belastingdienst van 11 augustus jongstleden.

Daar ging het om de situatie waarbij de vader een bouwgrond ter waarde van € 90.000 aan zijn dochter schonk en waarbij hij de last had opgelegd aan de dochter om € 42.500 te betalen aan hem zelf, € 15.000 aan de ene zuster en € 2.500 aan de andere zuster. Finaal moest de dochter die de bouwgrond had gekregen dus € 60.000 ophoesten. Dit bedrag moest bovendien per direct betaald worden, zonder uitstel.

Welnu, ook onder die feitelijke omstandigheden heeft de Vlaamse belastingdienst geoordeeld dat het bij voortduur om een schenking gaat.

• Immers, de vader is effectief zijn bouwgrond kwijt, de dochter in kwestie heeft effectief de bouwgrond gekregen.
• Ze heeft weliswaar een last van € 60.000 in totaal moeten betalen, maar dat is nog steeds minder dan de € 90.000 die ze gekregen heeft.
• En het is duidelijk dat de vader de verrichting vanuit vrijgevigheid heeft gedaan.

Let op, daarmee is nog niet gezegd dat zomaar alles kan. Stel u bijvoorbeeld eens voor dat de vader bovendien zou opgelegd hebben dat de dochter de bouwgrond in kwestie niet zou mogen vervreemden, dat ze intrest zou verschuldigd zijn bij laattijdige uitbetaling van de last of dat ze bovendien moest instaan voor de schenkbelasting die haar zussen verschuldigd zijn. Daarmee komt u ongetwijfeld in een grijze zone terecht waar het nog moeilijk met zekerheid is te bepalen of het nog steeds om een schenking gaat dan wel een andere rechtshandeling.

Het gezond verstand is duidelijk in deze context: overdrijf niet en stel de schenking zo op dat het duidelijk om een schenking gaat.

Wij kunnen samen met jou kijken hoe jij best de schenking opstelt, op basis van je concrete familiale situatie. Maak je afspraak  hier of bel ons via nummer 0460/96.51.20

Jan Vanoverbeke

Jan.vanoverbeke@successiehuis.be