De familiale onderneming verkopen aan de kinderen, een goede zaak?

Familiale ondernemingen kunnen in beginsel worden geschonken aan met vrijstelling van schenkbelasting (dus aan 0%). Maar daarvoor zijn er wel een aantal voorwaarden te vervullen en bovendien geldt dit niet in de mate dat er in de onderneming residentieel vastgoed zit, zoals de eigen gezinswoning. In dat geval zal u 3% schenkbelasting verschuldigd zijn.

Maar zover hoeft het u niet te laten komen. U zou immers evengoed kunnen beslissen om de onderneming te verkopen aan de kinderen.

Kunnen de kinderen de aankoop niet volledig met eigen gelden betalen, dan kan u overwegen om hen te helpen via een bankgift. Blijft u nadien nog minstens 5 jaar in leven, dan zijn hier géén kosten aan verbonden, noch schenkbelasting, noch erfbelasting.

Of de kinderen kunnen geld lenen bij de bank. Op die manier geniet u zelf van een mooi pensioenkapitaal en wanneer naderhand zou blijken dat u dat geld niet volledig zou nodig hebben, kan u op latere leeftijd een bankgift van de gelden overwegen.

Gesteld dat de zaak voor minstens 20% van u is, dan kan u in aanmerking komen voor het regime van het aanmerkelijk belang voor de meerwaardebelasting. Dat betekent dat de eerste schijf aan meerwaarden tot € 1.000.000 volledig is vrijgesteld! En tot de schijf van € 2.500.000 betaalt u 1.25%.

Al bij al kan dat meevallen, zeker in de wetenschap dat er principieel enkel van meerwaardebelasting sprake kan zijn in zoverre de verkoopprijs boven het historische ijkpunt ligt, te weten de marktwaarde zoals vastgelegd op 31 december 2025.

Stel dat de marktwaarde toen € 2.000.000 bedroeg en je verkoopt nu voor € 3.000.000, dan zal je in ons voorbeeld geen meerwaardebelasting verschuldigd zijn.

Speciale aandacht verdient wel de situatie waarbij u aan één of enkele van uw kinderen wil verkopen, bijvoorbeeld omdat de andere kinderen niet in de zaak geïnteresseerd zijn. Stel dat u onder die omstandigheden zou verkopen aan een prijs die lager is dan de marktprijs, dan kunnen de andere kinderen desgevallend inroepen dat het om een vermomde schenking gaat en kunnen ze de schenking laten inbrengen. Een schenking aan de kinderen wordt vermoed op voorschot te zijn gedaan. De andere kinderen kunnen om die reden altijd inbreng van de schenking vragen, in welk geval de schenking wordt verrekend bij de verdeling van de nalatenschap om zo opnieuw gelijkberechtiging tussen de kinderen te krijgen. Concreet houdt dit in dat de kinderen die de schenking hebben gekregen minder zullen ontvangen in de andere goederen uit de nalatenschap.

Goed nieuws is wel de inbreng niet wordt berekend op de waarde van de onderneming bij het overlijden van de erflater, maar wel op de waarde op het moment van de schenking, waarop vervolgens een indexatie wordt toegepast. Stijgt de onderneming meer in waarde dan die indexatie, dan geniet de begiftigde dus toch een serieus voordeel, maar veelal is dat dan ook zijn of haar eigen verdienste.

Wij kunnen samen met jou kijken in welke mate de geplande familiale planning zonder al te grote fiscale kleerscheuren kan verlopen.

Jan Vanoverbeke 

info@successiehuis.be